Najbardziej ryzykowne produkty dla osób z nietolerancją histaminy i najczęstsze pytania

Zaktualizowano w kwietniu 2024.

Już w naszym pierwszym artykule o nietolerancji histaminy zajęliśmy się pobieżnie niektórymi produktami wysokohistaminowymi, powiedzieliśmy sobie jednak, że zasługuje to na pełniejszy przegląd. Jednocześnie odpowiemy na najczęściej zadawane pytania dotyczące produktów, które dla pacjentów z tą diagnozą są w większości mylące.

Czego unikać?

• Zdecydowanie półproduktem!
• Dalej są to produkty fermentowane – dojrzewające sery, produkty mleczne fermentowane (kefir, jogurty, bryndza…), wędliny, pieczywo drożdżowe, kiszone warzywa, przejrzałe owoce czy nadgniłe warzywa (nie wystarczy tylko wyciąć kawałek, osobie z nietolerancją histaminy może to już zaszkodzić), octy (balsamiczny, jabłkowy, winny…) i wyroby z nich, jak musztarda, ketchup, wino (zwłaszcza czerwone), piwo.
• Produkty, które mają naturalnie wyższą zawartość histaminy – pomidory, szpinak, awokado, bakłażan.
• Liberatorom histaminy i dużym alergenom – truskawki, cytrusy, ananas, kiepskiej jakości czekolada i kakao.

JEDNAK! Produkty z 2 ostatnich kategorii nie muszą być wykluczone na stałe, wielu histaminików dobrze je toleruje po pewnym czasie w małych ilościach. Nie muszą ich tolerować wszyscy, tak samo jak nie wszystkie wymienione produkty. Ważne jest jednak, żeby nie bać się próbować i testować. Może dasz radę zjeść garść świeżych liści szpinaku i 2-3 pomidorki koktajlowe z własnego ogródka, ale nie poradzisz sobie z truskawkami. Może dobrze Ci zrobią 2-3 truskawki z ogródka, ale pomidory pozostaną całkowitym tabu. To bardzo indywidualne, zależy głównie od ilości, jakości, połączenia z innymi produktami, ale też od indywidualnych chorób współistniejących danej osoby.

Na przykład owoce leśne i krem pistacjowy pięknie się uzupełniają. Sprawdzisz nasz HIT friendly przepis na burrito z kolagenem?

Produkty z drugiej grupy są bardzo dyskusyjne. Nie jest jednak regułą, że osoba z nietolerancją histaminy nigdy nie może zjeść ich nawet w małej ilości. Wielu po jakimś czasie toleruje własne pieczywo na zakwasie, upieczone w domu, od czasu do czasu małą ilość dobrego octu jabłkowego do sosu sałatkowego, kawałek włoskiego prosciutto albo dobrej jakości młode wino (choć najlepiej wybierać raczej wino niskohistaminowe, które mamy też w ofercie). Te produkty polecalibyśmy jednak naprawdę dopiero osobom zaawansowanym. Osobom z nietolerancją histaminy, które znają już swoje ciało i stan zdrowia na tyle, że potrafią ocenić, kiedy mogą sobie na nie pozwolić.

O pierwszej grupie chyba nie musimy mówić. Unikania półproduktów polecamy także osobom zdrowym, bez jakichkolwiek nietolerancji. W dzisiejszych czasach nieprawidłowy styl życia i kiepskiej jakości żywność idą bowiem ręka w rękę z powstającymi nietolerancjami.

Zawartość histaminy w żywności

W internecie znajdziesz kilka tabel, które zajmują się zawartością histaminy w żywności. Oczywiście najbardziej szkodliwe są przetworzone półprodukty, ale zawartość histaminy w pozostałych produktach ściśle wiąże się z tym, jakie mają pochodzenie, jak były przetworzone i przechowywane. Dlatego traktuj wartości w jakichkolwiek tabelach tylko jako wskazówkę, realna wartość może być zupełnie inna.

Wciąż obowiązuje zasada, że nie ma dwóch takich samych osób z nietolerancją histaminy i wszystko musisz przetestować na własnym ciele. Nie pomogą rady na dania bez histaminy ani tabele z zawartością histaminy w żywności. Na początku sposób odżywiania jest bardziej surowy, a z czasem odkryjesz, na które produkty reagujesz bardziej, a na które mniej.

Wciąż nie odpowiedzieliśmy na wszystkie pytania dotyczące żywności i HIT? Odpowiedzmy więc na nie teraz.

Czy to prawda, że przy HIT nie wolno jeść mięsa?

Nie, to nieprawda! Nie powinno się spożywać jedynie takiego mięsa, które jest kiepskiej jakości i nie pochodzi ze sprawdzonego źródła. A przede wszystkim nie mięsa chłodzonego, wyłożonego w chłodniach supermarketów przez kilka dni. Dla „normalnego” człowieka 2-dniowy kurczak w lodówce jest wciąż świeży, dla histaminika już nie do końca.

Wypróbuj kurczaka orzechowego – przepis zaprojektowany specjalnie dla wszystkich osób z nietolerancją histaminy.

Czy to prawda, że przy HIT trzeba wykluczyć gluten?

Częściowo tak, częściowo nie. Zaleca się wykluczyć gluten na pierwszy miesiąc diety eliminacyjnej. Dalej już tylko mąkę pszenną, ponieważ gluten pszenny uznaje się za liberator. Orkisz, żyto czy owies osoby z HIT stosują jednak normalnie. Oczywiście nie dotyczy to sytuacji, gdy masz celiakię albo stwierdzono u Ciebie nietolerancję glutenu. Jeśli jednak nie sprawia Ci on problemów, nie ma powodu, by wykluczać gluten w 100 %. Wszystkim – i osobom z HIT, i pozostałym – zalecamy jednak ograniczenie ilości glutenu w diecie. Niższe spożycie glutenu uważamy bowiem za jeden z kluczowych elementów lepszego stylu życia i mocniejszego zdrowia. Dlatego możesz mieć pewność, że wszystkie nasze produkty są bezglutenowe.

A co z nabiałem?

Wspominaliśmy o fermentowanych produktach mlecznych. Tak, te trzeba wykluczyć. Jeśli jednak nie masz problemów z białkiem mleka krowiego (kazeiną), dobre jakościowo, niedojrzewające produkty mleczne są dla osób z nietolerancją histaminy całkowicie w porządku. Tak samo jak przy glutenie, również przy białku mleka trzeba je wykluczyć przynajmniej na pierwszy miesiąc. Jest bowiem jednym z głównych alergenów i trzeba sprawdzić, czy to właśnie ono nie powoduje dolegliwości u osoby z nietolerancją histaminy. Byłoby wtedy chorobą towarzyszącą obok HIT, ale o tym już pisaliśmy. Ale na przykład takie masło ghee nie zawiera ani kazeiny, ani laktozy, dlatego jest bardzo odpowiednie także dla osób, które mają towarzyszącą alergię na kazeinę czy laktozę. Idealne jako dobrej jakości tłuszcz do gotowania.

Czy przy HIT można jeść jajka?

Oczywiście. Znowu tylko przypomnienie o alergii, więc na pierwszy miesiąc obok glutenu i produktów mlecznych wykluczamy także jajka, ale nie ma powodu, żeby wykluczać je długofalowo. Jedyne, na co trzeba uważać, to świeżość, źródło (chyba jak przy wszystkim) i stopień wypieczenia. W żadnym wypadku osoba z HIT nie używa surowego białka jaja (np. do deserów jak tiramisu czy do dekorowania pierników). Jeśli masz wrażenie, że jajka działają ciężko na Twój żołądek, polecamy spróbować przepiórczych, które są zwykle lepiej strawne.

Histamina i alkohol: Czy muszę zrezygnować z piwa czy wina?

Alkohol szkodzi osobom z nietolerancją histaminy i nic się na to nie poradzi, bo alkohol i histamina to wierni przyjaciele. Napoje alkoholowe nie tylko zawierają histaminę, ale powodują też jej nadmierny poziom w organizmie. Powodem jest sam alkohol, który przeszkadza w pracy enzymom rozkładającym histaminę.

Jeśli chcesz od czasu do czasu pozwolić sobie na kieliszek wina lub innego alkoholu, uważaj. Alkohol bez histaminy nie istnieje, ale dzięki lepszym metodom produkcji dziś dostaniesz już także alkohol o niższej zawartości histaminy.

W lepszej sytuacji są ci z Was, którzy nie mają jednocześnie wrażliwości na siarczyny. Wy możecie pozwolić sobie na małą ilość wina niskohistaminowego. Sprawdzaj skład, idealne są wina bez jakichkolwiek konserwantów i dodatków smakowych. Czasem znajdziesz te wina pod określeniem naturalne albo nagie. Smutni będą miłośnicy czerwonego, czerwone wino ma kilkakrotnie więcej histaminy niż białe.

Piwo, tak samo jak wino, powstaje w wyniku fermentacji i nie powinieneś go pić. Jeśli na wycieczce rowerowej dopadnie Cię naprawdę nieodparta ochota, wybieraj jasne, a nie ciemne.

Jak to jest z rybami przy HIT?

Ryby są ważnym źródłem kwasów tłuszczowych omega, to na pewno wiesz. Są jednak też podatne na psucie, dlatego szczególnie ważne jest, by znać ich pochodzenie, a przede wszystkim świeżość. Najlepiej rybę po złowieniu oczyścić i zamrozić. Z rybami chłodzonymi trzeba być ostrożnym, a jeśli już, to wybierać ryby w całości, patrzeć na ich oczy, sprawdzać świeżość. W stolicy Słowacji jest już kilka źródeł, dzięki którym można dotrzeć także do dobrej jakości ryb chłodzonych. W mniejszych miastach spróbuj poszukać lokalnych wędkarzy hobbystów. Doskonałym źródłem kwasów tłuszczowych omega są też kremy orzechowe. Szczególnie polecamy nasze migdałowe „masło”. Smakuje bosko, a jego czysty skład czyni z niego wyraźnie funkcjonalną żywność.

Z Paťką, autorką artykułu, przygotowaliśmy też wideoprzepis na szybkie funkcjonalne śniadanie. Owocowa kaszka z olejem MCT jest odpowiednia dla wszystkich wymienionych grup nietolerancji!

Wspomniane zostały mrożone ryby… Czy więc osoby z nietolerancją histaminy mogą jeść też mrożoną żywność?

Dlaczego miałyby nie móc? Wręcz przeciwnie. Przy HIT mrożenie jest najodpowiedniejszą formą. Ale uwaga! Trzeba uważać na handlowe, komercyjne mrożonki – mogą zawierać niepotrzebne dodatki, nie muszą pochodzić ze sprawdzonego źródła i tak dalej. Jeśli jednak samodzielnie zamrozisz mięso kupione tego dnia świeże albo latem zamrozisz owoce i warzywa, jest to bezpieczny sposób przechowywania żywności. Po zamrożeniu histamina bowiem się nie tworzy. Ważne jest jednak, żeby wspomnieć, że już wytworzonej histaminy mrożenie nie zniszczy. Podamy przykład: jeśli zamrozisz mięso, które kupisz w zwykłym sklepie sieciowym, a leżało tam 2-3 dni, histamina już się w nim wytworzyła. Mrożenie jej więc nie zniszczy.

Wierzymy, że dzisiejszy przegląd Ci pomógł. Jeśli masz wrażenie, że któreś z Twoich pytań pozostało bez odpowiedzi, zajrzyj na bloga naszej ambasadorki Paťki – hitjezdravozit.sk – gdzie znajdziesz więcej informacji.